Құжаттың атауы: №1 қосымша. Contact объектілерінің валидациялау қағидалары мен құрылымындағы өзгерістер
Мәртебесі: draft (жоба)
Нұсқасы: 1.0
Жарияланған күні: 01.06.2026 ж.
Иесі: Қазақстандық торап ақпарат орталығы (KazNIC)

Осы құжатта KazNIC тіркеу ұйымы енгізетін EPP хаттамасының қосымша техникалық өзгерістері мен кеңейтулері сипатталған.


1. Contact объектісінің атрибуттарын валидациялау
Contact типіндегі объектілерді құру (create) және жаңарту (update) кезінде өрістерді толтыру мен олардың пішіміне қатысты қосымша талаптар енгізіледі:

Өрістердің міндеттілігі:
    • Жеке тұлғалар үшін name өрісі міндетті болып табылады.
    • Заңды тұлғалар (ұйымдар) үшін org өрісі міндетті болып табылады.

Басымдық қағидасы: Егер name және org өрістері бір уақытта толтырылса, org өрісінің мәні басым болып есептеледі (контакт заңды тұлға ретінде жіктеледі).

Кодтау: Барлық мәтіндік өрістер үшін латын әліпбиін (translit) пайдалану міндетті болып табылады, тек <contact type="loc"/> блогында көрсетілген өрістерден басқа. 
Транслитерация қағидалары [translit_ru.txt, translit_kk.txt] файлдарында сипатталған.


2. EPP хаттамасын кеңейту: "Contact Extension"

Қосымша деректерді беру үшін "Contact Extension" EPP кеңейтімі іске асырылды. Ол Contact объектісіне "Резиденттік туралы мәліметтер" (residenceDetails)
блогын қосуға мүмкіндік береді.

Мақсаты: Тіркеушінің құқықтық мәртебесін анықтау және оны мемлекеттік ақпараттық жүйелерде сәйкестендіру.

Деректер құрамы: Резиденттік елі (country, мысалы: KZ), идентификатор түрі (externalIdType, мысалы: BIN/IIN) және оның мәні (externalIdValue).

Құжаттама: "Contact Extension" кеңейтімінің техникалық сипаттамасы [contact-ext-1.0.txt] файлында берілген. Ең көп қолданылатын 10 ел бойынша салықтық
 және азаматтық идентификаторлардың мысалдары [Top-10 елдердің идентификаторлары анықтамалығы.txt] файлында сипатталған.

Валидация: Идентификатордың (externalIdType, externalIdValue) пішімі бойынша тексеру тек Қазақстан Республикасының резиденттері үшін (country: KZ) жүргізіледі. 
Басқа елдер үшін мәнге валидация жүргізілмейді, деректер анықтамалық мәндер шеңберінде еркін форматта қабылданады.


3. Тіркелуші (Registrant) рөліндегі Contact объектілеріне қойылатын шектеулер

Егер Contact объектісі қандай да бір домендік атау үшін тіркелуші (registrant) ретінде тағайындалса, деректердің тұтастығын бақылау қағидалары қолданылады:

Деректердің міндеттілігі: Тіркелуші ретінде пайдаланылатын Contact объектісі үшін "Резиденттік туралы мәліметтер" (residenceDetails) блогының болуы міндетті.

Өзгертуге болмайтын өрістер: Контакт тіркелуші ретінде тағайындалғаннан кейін name, org өрістері мен residenceDetails блогын өзгертуге болмайды.

Қателерді өңдеу: Жоғарыда аталған өрістерді пәрмені арқылы өзгерту әрекеті кезінде EPP хаттамасының стандартты қатесі қайтарылады: 2306 (Data management policy violation).

Басқа өрістер: Мекенжай, телефон және email өрістері өзгертуге қолжетімді болып қалады.

Деректерді өзгерту тәртібі: Тіркелушінің сәйкестендіру деректерін (name, org немесе residenceDetails) өзгерту қажет болған жағдайда, алдымен жаңа Contact объектісін құрып, 
кейін домен үшін тіркелушіні ауыстыру (құқықтарды қайта рәсімдеу) қажет.

4. Тестілеу және баптау

Жоғарыда көрсетілген барлық функционалдық өзгерістер, валидация қағидалары және хаттама кеңейтімдері тестілік EPP серверінде (OT&E) орналастырылған.

Қолжетімділігі: Тіркеушілер өз бағдарламалық жасақтамаларын жетілдіру және тестілеу жұмыстарын бастай алады.

Ұсыныс: Негізгі серверге көшу алдында толық тестілеу тізбегін жүргізу ұсынылады: residenceDetails кеңейтімі бар контактіні құрудан бастап, мұндай контактіні тіркелуші 
ретінде тағайындауға дейін.